dit ervaar je

beter met geluid

Hilversum

Amersfoort

Apeldoorn

Deventer

Almelo

Hengelo

Bad Bentheim

Rheine

Osnabrück Hbf

Bünde/Bad Oeyhnhausen

Minden

Hannover Hbf

Stendal

Berlin-Spandau

Er klinkt gekreun en gesteun in de coupé: de trein staat stil. “Meer dan een uur vertraging, maar deze kan nog uitlopen”, klinkt er in het Duits door de intercom. Een paar plekken verderop is een moeder gestopt met kaarten met haar dochters, om naar de omroeper te luisteren. Haar ogen rollen; haar dochters zuchten. Hier zit niemand op te wachten. De trein wordt omgeleid, maar deze verandering in de dienstregeling is niet voor iedereen meteen duidelijk. Een jongen, die met zijn vrienden richting Amsterdam reist, begrijpt er niets van. Wat is er aan de hand? En waarom roept de conducteur zijn boodschap niet ook in het Engels om?

Amsterdam Centraal

Berlin Hbf

Berlin Ostbahnhof

 

Er kan nog een hoop verbeterd worden aan het traject tussen Amsterdam en Berlijn. Toch stijgt het aantal reizigers nog altijd; ondanks de relatief lange reistijd. Zo steeg het aantal reizigers op het traject in de zomer van 2019 met 19% ten opzichte van de zomer van 2018. De trein lijkt dus aan populariteit te winnen, ook als alternatief voor het vliegtuig gedurende de zomerperiode.

Niet alleen de reizigers, ook de politiek lijkt zich bewust te worden van de potentie van het spoor. “Je ziet een verschuiving in bewustwording. De internationale trein krijgt veel meer aandacht, vanuit verschillende politieke hoeken”, zegt Suzanne Kröger, Tweede Kamerlid GroenLinks. Zij schreef een initiatiefnota om de luchtvaart te ontlasten: zet meer in op het spoor. “Als alle sectoren moeten inleveren ten behoeve van het klimaat; waarom de luchtvaart dan niet? De trein is dan een logisch alternatief om op in te zetten.”

Maar om die spoorverbinding sneller te maken, en daarmee een aantrekkelijk alternatief voor de luchtvaart, is nog werk te verzetten, ziet hoogleraar Transportbeleid Bert van Wee. Daarbij is het de vraag in hoeverre een hogesnelheidslijn rendabel is op het traject tussen Amsterdam en Berlijn. “Ik vermoed dat er momenteel een grote markt is. Die wordt natuurlijk groter op het moment dat je daar een hogesnelheidslijn laat rijden. Maar het is nu de vraag of de hoogte van de kosten opwegen tegen het aantal reizigers dat gebruik maakt van de IC naar Berlijn.”

Bovendien zijn er barrières die de samenwerking tussen de Nederlandse en Duitse spoorwegmaatschappijen bemoeilijken. “Vooralsnog komt de samenwerking niet goed van de grond”, ziet Van Wee. “Waarom, is mij niet duidelijk; mogelijk dat het te maken heeft met de nationale focus. Nederland wil dat Nederland goed wordt bediend, Duitsland wil dat Duitsland goed wordt bediend. Maar we willen wel allemaal dat de reistijd naar beneden gaat.” Volgens Van Wee zou je eerst moeten zorgen voor een betere samenwerking voordat er meer geld in de verbinding wordt gestopt. “Ik zou er nog geen euro insteken zolang de maatschappijen niet goed met elkaar samenwerken.”

"Het zou prettig zijn als de belangen van de beide landen maar ook van de beide spoorbeheerders en beide vervoerders op een lijn komen te liggen zodat we ook echt kunnen versnellen", beaamt Jeroen Wolff, hoofd productieontwikkeling NS International. Ook Deutsche Bahn (DB) geeft aan dat een goede samenwerking van belang is. "Samen werken we aan de optimalisatie van de reiskwaliteit", zegt Marco Kampp, hoofd langeafstandspassagiersvervoer bij DB.  "Als we het eens zijn over de doelen dan kunnen we er samen voor zorgen dat de service goed is en dat de treinen op tijd rijden."

"IK ZOU ER NOG GEEN EURO INSTEKEN ZOLANG DE MAATSCHAPPIJEN NIET GOED MET ELKAAR SAMENWERKEN"

- HOOGLERAAR TRANSPORTBELEID BERT VAN WEE

"HET VERANDEREN VAN DE DIENSTREGELING WORDT

STEEDS LASTIGER"

- HOOFD LANGEAFSTANDSPASSAGIERSVERVOER DB MARCO KAMPP

Toch is Kampp voorzichtig met het doen van uitspraken over het verminderen van de reisduur. "We denken dat de reistijd met dertig minuten kan worden verkort, wanneer we de dienstregeling optimaliseren. Dat is het maximale wat we momenteel kunnen bieden aan de reiziger." Want, zo stelt Kampp, het verbeteren van het traject is nog niet zo eenvoudig. "Er zijn ook veel regionale vervoerders op het spoor waar de trein naar Berlijn over rijdt. Het veranderen van de dienstregeling wordt steeds lastiger."

Daarom kijkt hij uit naar 2024: het jaar waarin nieuwe treinen in gebruik worden genomen. Deze zullen van invloed zijn op de dienstregeling. "Ik weet nog niet precies hoe die dienstregeling er uit zal zien in 2024. Maar wat ik wel weet is dat de locomotiefwissel in Bad Bentheim dan overbodig zal zijn. Daarmee wordt al twaalf minuten tijdwinst geboekt." Toch wordt er niet gesproken over het mogelijk schrappen van een stop als Bad Bentheim.

 

Waarom eigenlijk niet? Volgens Wolff heeft dit te maken met de nationale belangen van zowel Duitsland als Nederland. "De nationale belangen binnen Nederland zijn hartstikke belangrijk. Voordat we het gaan hebben over het overslaan van haltes, zal er een goed binnenlands alternatief moeten komen.” Dit alternatief kan alleen tot stand komen wanneer de overheid zich ermee bemoeit. Als er dan aan Duitse en aan Nederlandse kant stations worden overgeslagen, ben je straks minstens 45 minuten sneller in Berlijn.

 

Maar NS en DB hebben grotere ambities: uiteindelijk willen ze een treinreis aanbieden die de reiziger binnen vier uur van Amsterdam naar Berlijn brengt en vice versa. Al is dat via het huidige traject volgens Wolff niet realistisch. "Als je een systeemsprong wil maken dan zal je echt fors in je infrastructuur moeten investeren." 

 

“De trein heeft een functie voor de regio om steden in Nederland en Duitsland met elkaar te verbinden. Daarnaast willen we ook die hele snelle verbinding met Berlijn”, legt Kamerlid Kröger uit. Zij denkt daarom dat het verstandig is om de twee functies van elkaar te scheiden. “Ik wil de minister verzoeken: maak nou die knip.”

 

Een half uur later nadat hij de vertraging heeft omgeroepen, stapt de conducteur de coupé binnen, en begint met het uitdelen van enveloppen. “Hiermee kan je compensatie voor de vertraging aanvragen”, deelt hij de reizigers in het Duits mee. Voor de onwetende jongen verderop is het meteen duidelijk: de eindbestemming zal nog even op zich laten wachten. 

trainside-silhouette-vecteesy_edited.png