‘’Ik dacht: het is

een railcateraar, maar het bleek een bagagedief de zijn’’

Diefstal in de trein van Amsterdam naar Berlijn

‘’Beste reizigers, dit is de Intercity naar Berlijn. Let tijdens deze reis goed op uw bagage. Er kunnen bagagedieven aan boord van deze trein zijn.’’ Conducteur Frans Kroon roept de waarschuwing bij iedere tussenstop om. ‘’Door dit te benoemen hoop ik dat reizigers net iets beter op hun spullen letten.’’ Waar je in de luchtvaart je bagage inlevert en pas op je bestemming wordt herenigd met je koffer, moet je in de trein op je eigen spullen letten. Toch gebeurt het regelmatig dat reizigers bestolen worden. Maar is dit een reden om niet meer met de trein te gaan?

Zeven keer per dag rijdt er een trein vanaf Amsterdam Centraal richting de Duitse hoofdstad. Ideaal voor reizigers met vliegangst en voor mensen die een milieubewuste keuze willen maken. En voor reizigers met veel bagage. Het bagagebeleid binnen het spoorverkeer is namelijk soepel en de controles zijn minimaal. Zo mag je twee grote koffers meenemen, zonder gewichtslimiet, en een stuk handbagage. Bovendien betaal je hiervoor geen extra kosten, wat nogal een essentieel verschil is met de luchtvaart: waar je vaak €25 betaalt voor een koffer van 23kg.

Eenmaal in de trein plaatsen reizigers grote koffers in het daarvoor bestemde bagagevak aan het einde van de coupé. Handbagage past in de vakken boven het hoofd van de reizigers. Onderweg houd je dus zicht op je handbagage, terwijl een koffer gedurende de reis uit het zicht blijft. Met het oog op diefstal is dit dus best een risico. Maar wat blijkt? Het is handbagage die het vaakst gestolen wordt.

Frans Kroon werkt al een aantal jaar als conducteur op de ICE naar Keulen en de IC naar Berlijn. Tijdens zijn werk heeft hij veel contact met reizigers, en zodra zij tegen problemen aanlopen is hij het eerste aanspreekpunt. In het onderstaande audiofragment spreekt hij zich uit over bagagediefstal op de IC.

00:00 / 02:53

Angst voor diefstal

Een Japans gezin van vijf personen reist drie weken lang door verschillende Europese landen met de trein. ‘’We hebben online een Interrail-ticket gekocht en kunnen op die manier verschillende steden in Europa bezoeken. Een ideale oplossing, want op die manier zien we ook nog iets van het landschap. In het vliegtuig zie je alleen maar wolken en die zijn overal hetzelfde.’’

00:00 / 01:01

Diefstal in internationale treinen

De angst van de Japanse familie is niet voor niks. Het gebeurt namelijk regelmatig dat reizigers hun bagage kwijtraken in de trein. Frans Kroon bevestigt dit. ‘’Dieven hebben slimme trucjes om bagage mee te nemen. Helaas komen reizigers daar vaak pas achter wanneer de bagage al lang is verdwenen.’’

 

Een van de veel gebruikte trucs is het meebrengen van een eigen tas. De dief legt een tas, die gevuld is met oude kranten of lappen, naast de tas van het slachtoffer. Vervolgens gaat hij naast het slachtoffer zitten en reist mee naar het volgende station. Bij het uitstappen neemt hij de tas van het slachtoffer mee en laat de tas met lappen liggen. Het slachtoffer heeft dit niet door en denkt dat de tas die in het bagagerek achterblijft van hem is. Pas bij het verlaten van de trein merkt hij dat niet zijn eigen tas, maar de tas van de dief is achtergebleven.

‘’Ik heb één keer meegemaakt dat iemand is bestolen van haar accordeon.”, vertelt Kroon. “Ik herinner me dat we iemand de trein zagen verlaten met een grote zwarte tas, en dat ik mijn collega vroeg sinds wanneer we railcatering aan boord hadden. Niet veel later stond er een huilende dame voor mijn neus wiens accordeon net was gestolen. Op dat moment wisten we meteen waar en wanneer die was gestolen, maar konden we niks meer voor haar doen.’’

 

Als conducteurs op de trein naar Berlijn, kunnen Frans en zijn collega’s reizigers slechts doorsturen naar de politie om aangifte te doen. ‘’Alleen wanneer we ze op heterdaad betrappen kunnen we de politie bellen om op het volgende station de trein te betreden. In alle andere gevallen moeten we reizigers doorsturen naar het dichtstbijzijnde politiebureau.’’

Volgens Dennis van Sommeren is werkzaam als agent bij de Dienst Infrastructuur van de Landelijke Eenheid. Samen met zijn collega’s bestrijdt hij criminaliteit die plaatsvindt binnen de Nederlandse infrastructuur. Dan kan zijn op de snelweg, maar ook op het water, het spoor en in de luchtvaart.

 

Volgens Van Sommeren hoeven Europese reizigers minder bang te zijn voor berovingen dan Aziatische. ‘’Aziaten worden vaker slachtoffer van diefstal in Europa omdat het over het algemeen rijke mensen zijn, die veel waardevolle spullen en cash geld bij zich hebben. Dure merktassen, telefoons, camera’s en andere producten die veel waard zijn. Daarnaast zijn deze mensen gewend om cash geld mee te nemen, in plaats van gebruik te maken van een creditcard. Het kan dus zomaar zijn dat zij duizenden euro’s in hun koffer hebben zitten. Wij weten dit, maar de dieven weten dit ook.’’

 

Net als Van Sommeren ziet ook IC-conducteur Kroon dat het vooral Aziatische slachtoffers zijn. ‘’Volgens mij is het in Azië echt not done om mensen te beroven, waardoor mensen het hier ook niet verwachten. Wanneer reizigers grote camera’s en andere waardevolle spullen bij zich hebben, waarschuwen we ze vaak persoonlijk: het is heel belangrijk dat ze goed opletten.’’

Weinig Nederlandse slachtoffers

Helmut Bral, eigenaar van Treinreiswinkel.nl, een reisbureau specifiek voor treinreizen, herkent het probleem van bagagediefstal niet. “Wij hebben 180.000 reizigers per jaar en ik kan me niet herinneren dat wij ooit een klacht hebben gekregen van een reiziger wiens bagage is gestolen in de trein. En van alle reizen die wij boeken is Berlijn bestemming nummer twee, net achter Parijs.’’

 

Ook Diederik Banken van zakenreisbureau BCD Travel herkent het probleem niet.  ‘’Daarbij moet ik wel zeggen dat we van de 10.000 reizigers die per jaar via ons naar Berlijn gaan, slechts tien tot twintig personen hebben die de trein nemen. De trein Amsterdam-Berlijn is niet heel aantrekkelijk voor zakenreizigers. Voor hen is het belangrijk dat ze snel op hun bestemming kunnen komen, en de reis duurt op dit moment gewoon te lang.’’

Aangiftes

Gerjan Vasse, woordvoerder van de NS, denkt dan ook dat bagagediefstal in treinen geen probleem is. ‘’Natuurlijk gebeurt het wel eens, maar zo weinig dat we het niet als een probleem zien. Bovendien melden reizigers diefstal meestal meteen bij de politie en maken ze geen melding bij ons.’’

 

Jeroen Kuitert, net als Van Sommeren agent bij de Dienst Infrastructuur, beaamt dat de aangiftebereidheid laag is. ‘’Over het algemeen zijn mensen niet bereid om aangifte te doen van bagagediefstal of ze hebben niet eens door dat ze zijn bestolen. Het komt vaak voor dat reizigers, meestal toeristen, denken dat ze hun bagage zijn vergeten in de trein en zichzelf de schuld geven. In werkelijkheid is de bagage gestolen en zouden ze aangifte moeten doen. Ook gebeurt het vaak dat toeristen wel weten dat ze bestolen zijn, maar geen tijd hebben om aangifte in Nederland te doen. Ze reizen met een strak reisschema en naar de politie gaan staat daar niet tussen.’’

Zakkenrollers herkennen

Volgens Van Someren zijn zakkenrollers makkelijk te onderscheiden van ‘gewone forenzen’. Mensen die naar hun werk reizen, kijken over het algemeen naar boven. ‘Heeft mijn trein geen vertraging?’ Zakkenrollers daarentegen kijken vooral naar beneden om goed te scannen wat mensen meenemen. Iemand met veel waardevolle spullen is een makkelijke prooi voor dieven, die vaak in samenwerkingsverband toeslaan.

 

Eén seconde niet opletten en je telefoon, laptoptas of portemonnee is verdwenen. ‘’Mensen die eruitzien alsof ze veel waardevolle spullen mee hebben worden sneller slachtoffer van diefstal. Wat dat betreft kun je producten met waarde het beste vervoeren in een plastic zak van de supermarkt. Dan zullen er weinig mensen zijn die doorhebben dat je iets duurs bij je hebt’’, tipt Van Sommeren.

Geen serieus probleem

Over het antwoord op de vraag of bagagediefstal een probleem is, zijn alle partijen het met elkaar eens. Bagagediefstal in internationale treinen is geen officieel probleem en valt eigenlijk niet te voorkomen. Van Someren stelt dat mensen altijd slachtoffer zullen worden van diefstal.

En daarom, geeft Conducteur Kroon aan, hoeft bagagediefstal absoluut geen reden te zijn om niet met de trein te reizen. ‘’Mensen moeten zich niet onveilig gaan voelen in de trein. Natuurlijk verdwijnt er wel eens iets, maar we moeten het niet gaan opblazen. Het is niet zo dat ze je hersens inslaan voor een tas. De mensen moeten gewoon goed zelf opletten en hun ogen en oren overal openhouden.’’

Dit verhaal is geschreven door Merel Revet